قواعد اینکوترمز
اینکوترمز اولین بار در سال 1936 منتشر شد و سپس در سالهای 1953، 1967،1976، 1990، 2000 مورد بازنگری قرار گرفت. در سال 2010 آخرین بازنگری بر روی مجموعه قواعد اینکوترمز توسط ICC انجام شده است.
اینکوترمز مجموعه قواعدی است که توسط اتاق تجارت بین المللی یا به اختصار نهاد ICC برای استفاده در بازرگانی بین المللی تدوین شده است.
با توجه به اینکه نزدیک به یک سال از انتشار نسخه 2010 اینکوترمز میگذرد با این حال همچنان در برخی موارد تجار از قواعد نسخه 2000 اینکوترمز در قراردادهای بین المللی خود استفاده میکنند. به طور کلی میتوان گفت که نسخه 2010 اینکوترمز مشابه نسخه 2000 اینکوترمز میباشد به استثنا مواردی که در ادامه به آن اشاره میشود.
اولین تغییر نسخه 2010 نسبت به نسخه 2000، تغییر در دسته بندی قواعد است. همانطور که در قواعد اینکوترمز اشاره شده است در اینکوترمز 2000، قواعد به چهار دسته کلی C، D، E و F تقسیم میشوند. هر کدام از این چهاردسته کلی به ترتیب شامل چهار، پنج، یک و سه قاعده میباشند. بنابراین به طور کلی اینکوترمز 2000 دارای 13 قاعده است که شرایط مختلف بین خریدار و فروشنده در یک تجارت بین المللی را پوشش میدهند. در نقطه مقابل و در اینکوترمز 2010 قواعد در دو دسته کلی تقسیم شدهاند. دسته اول قواعدی هستند که در آنها حمل و نقل کالای مورد معامله از طریق همه روشهای حمل قابل انجام است. در دسته دوم قواعدی قرار میگیرند که ویژه حمل دریایی هستند. این نوع دسته بندی قواعد در هر یک از دو نسخه در جداول زیر به صورت خلاصه آورده شدهاند.
| اینکوترمز 2000 | |
| نام دسته بندی | نام قاعده |
| E | EXW |
| F | FCA |
| FAS | |
| FOB | |
| C | CFR |
| CPT | |
| CIF | |
| CIP | |
| D | DAF |
| DES | |
| DEQ | |
| DDU | |
| DDP | |
تغییر دیگر نسخه 2010 نسبت به نسخه 2000، حذف قواعد DAF، DES، DEQ، DDU و اضافه شدن قواعد DAP و DAT میباشد.
| اینکوترمز 2010 | |
| دسته یک (ویژه تمامی روشهای حمل) | دسته دو (انحصارا ویژه حمل دریایی) |
| EXW | FAS |
| FCA | FOB |
| CPT | CFR |
| CIP | CIF |
| DAT | - |
| DAP | - |
| DDP | - |
قواعد اضافه شده در اینکوترمز 2010 به شرح زیر هستند.
• قاعده (DAT(Delivered at Terminal: تحویل در پایانه. در این قاعده ترخیص وارداتی بر عهده خریدار است.
• قاعده (DAP(Delivered At Place: تحویل در محل مقرر. در این قاعده محل تحویل کالا الزاما پایانه نیست و میتواند بر اساس توافق طرفین جایی غیر از پایانه مثلا انبار خریدار باشد.
قابلیت شمول دیگر تفاوت نسخه 2000 با 2010 میباشد. براساس نسخه 2010 قواعد اینکوترمز در معاملات داخلی هم قابلیت کاربرد دارند.
موارد اشاره شده در بالا تغییرات عمده اینکوترمز 2010 با اینکوترمز 2000 میباشد. سایر تغییرات، مواردی هستند که در برخی جزئیات مربوط به هر قاعده ایجاد شدهاند. به عنوان مثال در قاعده FOB نسخه 2000 ملاک تحویل کالا از فروشنده به خریدار نرده کشتی است. یعنی به محض اینکه کالا توسط جرثقیل از نرده کشتی به سمت داخل کشتی رد شد به معنای تحویل داده شدن کالا از مشتری به خریدار است. به عبارت دیگر در این حالت اگر کالای مورد نظر در حین گذاشته شدن بر روی کف کشتی به هر دلیلی از جرثقیل جدا شده و سقوط کند مسولیت خسارت احتمالی وارد شده به کالا بر عهده خریدار است. اما در نسخه 2010 قاعده FOB به این صورت اصلاح شده است که ملاک تحویل کالا کف کشتی تعیین شده است. به بیان دیگر در نسخه 2010 اینکوترمز فروشنده باید کالا را به صورت سالم بر روی کف کشتی تحویل خریدار دهد.